محله امام زاده یحیی

محله ای که امروزه به عنوان امام زاده یحیی شناخته می شود از شمال به خیابان امیرکبیر، شرق به خیابان ری، جنوب به خیابان15 خرداد و از غرب به خیابان شهید مصطفی خمینی می رسد. اما در گذشته این محله جزیی از محله بزرگ عودلاجان بوده که دارای وسعت و محدوده ای بیشتر از امروزه بوده است. محله عودلاجان (وبه تبع آن امام زاده یحیی) یکی از قدیمی ترین محلات شهر است. تا قبل از دوران مغول و کم اهمیت شدن ری، تهران در مستندات تاریخی قریه ی کوچکی از توابع ری معرفی شده که از تعدادی باغ و خانه تشکیل که در توصیف منازل مسکونی اش، آنها را به حفره های زیرزمینی تشبیه کرده اند. منطقه ی 12 به عنوان قلب هویت ساز شهر تهران و حوزه ی فرهنگی – تاریخی این شهر، حداقل نسبت به برهه ی قبلی افزایش می یابد. اما پدیده ای که به طور مشخص در خلال این سال ها به چشم می خورد، افزایش نفوذ بازار در بافت مورد مطالعه ی این محله است. تبدیل روز افزون بناهای فرسوده ی موجود در بافت تاریخی به کارگاه ها و انبارهای پشتیبانی کننده ی فعالیت های موجود در بازار، از قبیل فرش، لوازم خانگی و مصالح ساختمانی از جمله تحولات مهمی است که در دوران پس از انقلاب و تا به امروز در این محله رخ داده است. به طور کلی بیشترین تاثیر پذیری های تحول بر انگیز در این بافت تاریخی از مجاورت دیرین این محله با بازار و گسترش نقش و نفوذ بازار در این محله ناشی می شود. مهم ترین اثر تاریخی محله مرقد مطهر امامزاده یحیی است. بنای فعلی امامزاده در سال 1320 ه.ش و بعد ویرانی بنای اصلی، از روی نقشه قدیمی بازسازی شد . بنای قدیمی امام زاده شامل برج خشتی هشت ضلعی بوده که مانند دیگر ابنیه عهد مغول، یک گنبد آجری دوازده ضلعی هرمی شکل بربالای آن قرار داشته است و در عهد قاجاریه هم اطراف این برج خشتی، اتاق ها و ایوان و الحاقات دیگری بدان افزوده سطح خارجی گنبد را با کاشی های نامرغوب هفت رنگ مزین ساخته بودند. در حال حاضر در محل برج خشتی، بقعه هشت ضلعی کنونی ساخته شده است. این بنا دارای کتیبه های تاریخی است. به عقیده گروهی از پژوهندگان، این بقعه مدفن حضرت یحیی از اولاد امام زین العابدین است اما روی صندوق قبر بقعه ، نام یحیی بن زید، فرزند امام حسن مجتبی آمده است. بنای امام‌زاده یحیی به ۸۰۰ سال پیش و به دوران خوارزمشاهیان باز می‌گردد.

تصویر منتخب
تصویر منتخب